Federaal begrotingsakkoord: geen algemene btw-verhoging, wel hogere gasaccijnzen

Na een nacht van intense onderhandelingen heeft de federale Belgische regering maandagochtend eindelijk een begrotingsakkoord afgesloten, waarmee een einde komt aan weken van politieke onzekerheid. Centraal in de discussie: de evolutie van de btw en de impact ervan op de koopkracht en de energietransitie.

In tegenstelling tot wat eerder werd overwogen, komt er geen algemene verhoging van de btw. De coalitie Arizona heeft gekozen voor gerichte aanpassingen: een verhoging voor bepaalde consumpties en gerichte verlagingen voor andere. Het doel is om budgettaire inspanningen te combineren met economische stabiliteit, terwijl België zich afstemt op de Europese vereisten inzake energiebelastingen.

Aardgas: naar een “groenere” fiscaliteit

Een van de meest gevolgde onderdelen betreft residenteel aardgas. In plaats van een plotse btw-verhoging naar 21% kiest de regering voor een geleidelijke verhoging van de accijnzen. De accijnzen op residentieel aardgas zullen stijgen, terwijl de elektriciteitstarieven dalen.
"Wij verhogen de accijnzen op gas zodat dit geleidelijk tegen 2029 overeenkomt met een btw-verhoging naar 12%," legt Bart De Wever uit. "Maar het is geen btw-verhoging!"

Het doel is tweeledig: België voorbereiden op de toekomstige Europese energietaksen én gezinnen op middellange termijn aanmoedigen om hun fossiel energieverbruik te verminderen.

Parallel daarmee zullen de accijnzen op residentiële elektriciteit dalen, een maatregel die gezinnen moet ondersteunen die kiezen voor duurzamere oplossingen zoals warmtepompen of fotovoltaïsche zelfconsumptie.

Wat met renovatie en de bouwsector?

Goed nieuws voor de bouw- en renovatiesector: de verlaagde btw-tarieven voor renovatiewerken blijven voorlopig ongewijzigd, met 6% voor woningen ouder dan tien jaar. Die stabiliteit was een belangrijke vraag van de professionele federaties, die een btw-verhoging vreesden omdat die de markt zou afremmen en gezinnen zou ontmoedigen om te investeren in energie-efficiëntie.

De regering bevestigde dat ze de “stimuli voor energetische renovatie wil behouden” om de klimaatdoelstellingen te ondersteunen en jobs in de bouwsector te versterken. Voor 2026 staan er echter gesprekken gepland over een mogelijke Europese harmonisering van de verlaagde tarieven die verband houden met de groene transitie.

Een akkoord van compromissen

In totaal voorziet het akkoord in een inspanning van 9,2 miljard euro tegen 2029, verdeeld over 60% uitgaven en 40% ontvangsten. Naast fiscale maatregelen omvat het pakket ook een sociaal luik (gedeeltelijke bevriezing van de indexering van hoge lonen), een plan voor de re-integratie van langdurig zieken op de arbeidsmarkt en investeringen in justitie, gezondheidszorg en de ruimtevaartsector.

Voor bedrijven in de bouwsector biedt dit akkoord vooral een gestabiliseerd budgettair kader en meer duidelijkheid over de energie-fiscaliteit, terwijl de regering bevestigt dat renovatie een speerpunt blijft van het economisch herstel.

Embuild tevreden: belangrijk voor gezinnen én voor de sector

"Wij zijn tevreden dat de federale regering naar onze argumenten heeft geluisterd om de btw op nieuwbouw, woningrenovatie, sloop-heropbouw en sociale huisvesting niet te verhogen", zegt Niko Demeester, gedelegeerd bestuurder van Embuild, in een eerste reactie op het federale begrotingsakkoord. "Daardoor voorkomt de regering dat wonen nog duurder wordt en dat de bouwactiviteit verder vertraagt."
De bouwfederatie is ook tevreden met de verlaging van de loonkosten met 800 miljoen euro. Toch maakt zij zich zorgen over de stijgende kosten voor werkgevers bij arbeidsongeschiktheid en over de gevolgen van de geplande “checkinatwork”.

Een btw-verhoging zou gezinnen rechtstreeks treffen en investeringen in bouw en renovatie afremmen. Dat zou zowel de betaalbaarheid van wonen als de werkgelegenheid in de bouwsector schaden, benadrukte Embuild duidelijk aan de federale regering tijdens deze begrotingsonderhandelingen.
Door het behoud van het btw-tarief van 6 % voor renovatie en sloop-heropbouw, 12 % voor sociale huisvesting en 21 % voor nieuwbouw, voorkomt de federale regering extra kosten en biedt zij de nodige voorspelbaarheid voor de bouwmarkt. "In deze periode van economische onzekerheid is dat een cruciale factor, zowel voor particulieren als voor bedrijven", onderstreept Demeester.

De bouwfederatie herinnert eraan dat het behoud van het verlaagde btw-tarief ook belangrijk is om een wooncrisis te vermijden.
Hoewel Embuild opgelucht is dat de btw niet stijgt, pleit de federatie verder voor structurele maatregelen om het woningaanbod te vergroten. De vergunningen voor residentiële bouw staan op een historisch laag niveau. Als we betaalbaar wonen willen garanderen, moeten we niet alleen zorgen voor een stabiele fiscaliteit, maar ook voor snellere vergunningsprocedures.

Tot slot staat de bouwfederatie positief tegenover het nieuwe indexeringsmechanisme, waarbij lonen boven 4.000 euro niet worden geïndexeerd, wat de loonkosten voor ondernemingen met 800 miljoen euro zal verlagen. Daartegenover maakt Embuild zich wel zorgen over de stijging van de werkgeverskosten bij arbeidsongeschiktheid en over de invoering van “checkinatwork”, de verplichte aanwezigheidsregistratie op werven.
De bouwfederatie zal het begrotingsakkoord in detail analyseren zodra er meer concrete informatie beschikbaar is en zal haar leden hierover informeren.