Gas duurder, stroom goedkoper: dit is de impact van de fiscale hervorming

De begrotingshervorming van de federale Belgische regering zal de structuur van de energie­fiscaliteit grondig wijzigen, met directe gevolgen voor de energiefactuur van gezinnen. In aanloop naar de inwerkingtreding van nieuwe Europese richtlijnen heeft de regering ervoor gekozen om de accijnzen op energie te laten evolueren in plaats van de btw meteen te verhogen. Dit staat Belgische consumenten de komende jaren te wachten.

Daling van de accijnzen op elektriciteit

De federale accijnzen op elektriciteit zullen geleidelijk dalen tot 2029, met een totale vermindering van ongeveer 170 miljoen euro. Voor een gemiddeld huishouden met een verbruik van 3.500 kWh betekent dit een daling van de elektriciteitsfactuur met ongeveer 34 euro per jaar.
Deze maatregel moet elektriciteit competitiever maken ten opzichte van andere energiebronnen en zo de overstap naar duurzamere en minder vervuilende verwarmingssystemen vergemakkelijken.

Stijgende accijnzen op gas en stookolie

De accijnzen op aardgas zullen daarentegen stijgen met 365 miljoen euro tegen 2029. Voor gezinnen die met gas verwarmen (65% in België) betekent dat een jaarlijkse meerkost van ongeveer 45 tot 75 euro, afhankelijk van het verbruik — goed voor een stijging van 3 tot 6% van de factuur.

Door de accijnzen te verhogen in plaats van de btw, kan de overheid een geleidelijke aanpassing doorvoeren vóór de verplichte Europese verhoging naar 21% btw op gas vanaf 2030.
Omdat accijnzen worden berekend op basis van de verbruikte hoeveelheid en niet op de marktprijs, blijft hun effect stabiel, zelfs wanneer energieprijzen sterk schommelen.

Ook stookolie en fossiele brandstoffen krijgen te maken met hogere accijnzen: voor stookolie komt er vanaf 2026 een meerkost van 16 euro per jaar bij, gevolgd door 1 euro extra per jaar tot 2029.
Voor benzine en diesel blijft de impact beperkter: ongeveer 0,5 eurocent per liter aan de pomp.

Een omstreden transitiestrategie

De hervorming ondersteunt de energietransitie die de overheid nastreeft, door gezinnen aan te moedigen over te schakelen op elektriciteit, dat op lange termijn als “groener” wordt beschouwd. Maar er zijn zorgen, vooral bij families die nog steeds met gas verwarmen en niet meteen de middelen hebben om hun installatie te vernieuwen.
Consumentenorganisaties vragen bijkomende steunmaatregelen en isolatiepremies om te vermijden dat de hogere fiscaliteit een straf wordt in plaats van een stimulerende hefboom.

De combinatie van fiscale en Europese maatregelen

Vanaf 2027 komt daar nog de Europese koolstofheffing ETS2 bovenop, wat de kostprijs van gas en fossiele brandstoffen verder zal verhogen. De regering rekent op de inkomsten van deze heffing en op het Europees sociaal klimaatfonds om renovatieprojecten en warmtepompen te ondersteunen.
Toch blijft een performante isolatie een essentiële voorwaarde om effectief te kunnen besparen op de energiefactuur.

Alle gezinnen worden getroffen

De impact van de hervorming verschilt naargelang het verwarmingssysteem:

• Gezinnen die hoofdzakelijk elektriciteit gebruiken, zullen hun factuur met ongeveer 3% zien dalen.
• Gezinnen die met gas verwarmen, krijgen een vergelijkbare stijging.
• Gebruikers van stookolie en andere fossiele brandstoffen moeten rekenen op regelmatige verhogingen.

Om de persoonlijke kost in te schatten, is het belangrijk om het jaarlijkse verbruik van gas en elektriciteit te kennen, evenals het gebruikte verwarmingssysteem. Deze nieuwe fiscaliteit hertekent het Belgische energielandschap in naam van de transitie, maar stelt consumenten tegelijk voor uitdagingen inzake gelijkheid en ondersteuning.