Renoveren in 2026: wat verandert er in Vlaanderen, Wallonië en Brussel?

In 2026 veranderen de regels voor renovatie ingrijpend, maar niet op dezelfde manier in Wallonië, Brussel en Vlaanderen… Waar gaan we concreet naartoe? Wij leggen het uit…

Een nieuw jaar betekent vaak veranderingen. Dat zal ook het geval zijn voor de renovatiewetgeving, al verschilt de impact sterk per Gewest.

In Wallonië betreft de belangrijkste wijziging het verdwijnen van de klassieke renovatiepremies, die later in het jaar zullen worden afgeschaft, meer bepaald op 1 oktober 2026. Deze premies worden vervangen door een systeem dat volledig draait rond leningen, met als speerpunten de Rénopack (nulrente) en de Rénoprêt (variabele rente naargelang het inkomen). Alle steun zal voortaan via deze leningen verlopen, gecombineerd met een vermindering van het terug te betalen bedrag – vergelijkbaar met een premie – op voorwaarde dat de werken leiden tot een sprong in het PEB-label en gebaseerd zijn op een energieaudit. De in aanmerking komende werken moeten gericht zijn op energetische renovatie, zoals isolatie, de vervanging van fossiele verwarmingssystemen of een globale verbetering van de energieprestatie.

Omdat het bedrag van de vermindering afhangt van het inkomen en de omvang van de investering, is het moeilijk om precies te becijferen welk voordeel dit zal opleveren. Het principe is echter duidelijk: de steun wordt geconcentreerd op globale en performante renovaties, en niet langer op afzonderlijk gesubsidieerde werken. Ook het PEB-tijdschema wordt strenger, met een geleidelijke afschaffing van de labels F en G en een doelstelling van een koolstofneutraal gebouw tegen 2050. Eigenaars worden daarom aangemoedigd hun renovaties in samenhangende fases te plannen (audit, isolatie, verwarming, ventilatie) en tijdig hun toegang tot leningen te controleren, in plaats van te rekenen op losse premies.

Let op voor onvolledige dossiers

In Brussel zijn de Renolution-premies bevroren voor recente werken. Bij gebrek aan een volledig operationele gewestregering kunnen aanvragen momenteel enkel betrekking hebben op werken waarvan de eindfactuur dateert van 2024. Facturen uit 2025 en 2026 blijven voorlopig in de wacht zolang er geen nieuw politiek akkoord is over budgetten en barema’s. In deze omstandigheden is het bijzonder moeilijk om te plannen op welke premies men recht zal hebben bij een renovatie.

Concreet hebben Brusselaars die hun isolatie, elektrificatie of EPC-renovatie via Renolution wilden financieren momenteel geen duidelijkheid over toekomstige bedragen en voorwaarden. Wanneer het project afhankelijk is van premies, is het dus aan te raden – indien mogelijk – te wachten en enkel dringende of onvermijdelijke werken uit te voeren. Let ook op administratieve valkuilen, zoals een verkeerd timing van de eindfactuur, het indienen van een aanvraag voor een niet-gedekt jaar of de veronderstelling dat een vroeger premiestelsel ongewijzigd zal worden verlengd. De situatie is complex.

In Vlaanderen daarentegen is er bij de start van dit nieuwe jaar geen sprake van het verdwijnen van steunmaatregelen, maar wel van een sterkere inkomensgerichtheid. Vanaf begin 2026 wordt de premie Mijn VerbouwPremie, die betrekking heeft op tal van energetische renovaties (isolatie, beglazing, warmtepompen…), afgeschaft voor middelgrote en hogere inkomenscategorieën. Voor gezinnen die boven de nieuwe inkomensdrempels uitkomen, kan dit al snel een verlies van meerdere duizenden euro’s aan steun betekenen bij een isolatieproject of de installatie van een warmtepomp. De EPC-labelpremie verdwijnt bovendien volledig.

Daarnaast worden in alle drie de Gewesten de procedures verder gedigitaliseerd en tegelijk complexer. Dat kan sommige doorlooptijden verkorten, maar vergroot ook het risico om steun mis te lopen. Bepaalde vereisten blijven bestaan, zoals de verplichte voorafgaande energieaudit (vooral in Wallonië), het strikt respecteren van termijnen tussen eindfactuur en aanvraag, het correct documenteren van inkomenscategorieën en het nauwkeurig opladen van bewijsstukken op de gewestelijke platforms. Dit is cruciaal, aangezien een onvolledig dossier vaak wordt teruggestuurd of geweigerd, wat tot maanden vertraging kan leiden in een context van snel wijzigende barema’s. Waakzaamheid is dus noodzakelijk.

Los van het behoud of het verdwijnen van premies blijven globale energetische renovaties (isolatie en algemene verbetering van de EPC-score) hoe dan ook de beste bescherming tegen stijgende energiefacturen en tegen de aangekondigde verstrenging van de Europese normen in de komende jaren.

L.S.