Verkoop stookolieketels stijgt, terwijl warmtepomp nog niet doorbreekt

De verkoop van stookolieketels is vorig jaar met ongeveer 25 procent gestegen tot 15.550 toestellen. Dat is opmerkelijk, aangezien overheden in België inzetten op het uitfaseren van fossiele verwarmingssystemen ten gunste van warmtepompen. Toch blijft de doorbraak van de warmtepomp voorlopig geleidelijk verlopen.

Ook de verkoop van warmtepompen nam toe, zij het minder sterk dan verwacht. Volgens de jongste schattingen van sectorfederatie Climafed steeg het aantal verkochte warmtepompen met 13 procent tot 35.300 stuks. Dat maakt van vorig jaar het op één na beste verkoopjaar ooit, na het recordjaar 2023 met 50.500 verkochte toestellen. De verwachtingen lagen nochtans hoger, mede door de beleidsmatige steun voor deze technologie.

Een belangrijke verklaring voor de gematigde groei ligt bij de onzekerheid rond fiscale maatregelen. Het verlaagde btw-tarief van 6 procent voor warmtepompen liep eind 2024 af en werd tijdelijk opnieuw opgetrokken tot 21 procent, terwijl vanaf begin 2026 opnieuw een verlaging naar 6 procent is aangekondigd. Die overgangsfase zorgde voor terughoudendheid bij consumenten.

Daarnaast spelen energieprijzen een rol. Warmtepompen verbruiken weliswaar minder energie doordat ze warmte onttrekken aan lucht, bodem of water, maar elektriciteit was de voorbije jaren relatief duur in vergelijking met aardgas. Dat prijsverschil ondermijnde het economische voordeel van warmtepompen. De verkoop van gasketels steeg vorig jaar dan ook met 7 procent tot 177.250 toestellen.

Regionale verschillen

De stijging van de verkoop van stookolieketels is deels te verklaren door regionale verschillen in regelgeving. In Vlaanderen zijn stookolieketels in nieuwbouw al langer verboden. In Wallonië werd een gelijkaardig verbod op het laatste moment uitgesteld, wat leidde tot een tijdelijke toename van de vraag.

Volgens Climafed is de heropleving van fossiele verwarmingssystemen geen duurzame keuze. Verwarmingsinstallaties gaan vaak vijftien jaar of langer mee, terwijl verschillende overheden maatregelen hebben aangekondigd om het prijsverschil tussen gas en elektriciteit verder te verkleinen. De sector verwacht daardoor een structurele verschuiving richting elektrische verwarming.

Installateurs merken wel een toenemende interesse in warmtepompen, vooral bij grote nieuwbouwprojecten waar ze intussen de standaard zijn. Bij particuliere gezinnen verloopt de overstap trager. Veel huishoudens staan voor de keuze om hun gasketel nog een laatste keer te vervangen of meteen te investeren in een warmtepomp.

Tegelijk blijft de warmtepomp niet in alle situaties de meest geschikte oplossing. In goed geïsoleerde woningen met vloerverwarming is de technologie bijzonder efficiënt, maar in slecht geïsoleerde huizen met klassieke radiatoren zijn eerst bijkomende renovaties nodig om een rendabele werking te garanderen.

De sector verwacht dat de vraag naar warmtepompen verder zal groeien, maar zonder plotse sprongen. Een geleidelijke marktontwikkeling, ondersteund door stabiel beleid en een verdere toenadering van de energieprijzen, moet volgens installateurs en federaties zorgen voor een duurzame overgang naar elektrische verwarming.