Einde van Renolution-premies: renteloze leningen worden de nieuwe norm in Brussel

Na maanden van wachten beschikt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest eindelijk over een nieuwe regering. En daarmee ook over een nieuwe Gewestelijke Beleidsverklaring (GBV) die een nieuwe koers wil uitzetten op het vlak van bouw, renovatie en vastgoed.

Voor de sector werd de komst van een duidelijke “kapitein” verwacht. De vraag blijft of de aangekondigde maatregelen daadwerkelijk een antwoord bieden op de wooncrisis en de budgettaire uitdagingen.

Renolution-premies: plaats voor renteloze leningen

Een van de meest opvallende wijzigingen is de geleidelijke afschaffing van de renovatiepremies, waaronder het Renolution-systeem, die worden vervangen door renteloze leningen.

De doelstelling is duidelijk: de budgettaire impact van de premies — goed voor bijna 70 miljoen euro over vier jaar — verminderen, terwijl de steun voor isolatie- en energieverbeteringswerken behouden blijft.

Concreet zullen gezinnen die hun woning willen isoleren, kunnen lenen zonder interest te betalen, waarbij de overheid de interestlast op zich neemt.

De regering motiveert deze koerswijziging door de wens om de zogenaamde “meevallereffecten” van de premies te vermijden: esthetische renovaties, luxevastgoed of projecten die ook zonder steun zouden zijn uitgevoerd.

Bij Embuild Brussel klinkt een genuanceerde reactie. Algemeen directeur Jean-Christophe Vanderhaegen verwelkomt de terugkeer van een slagkrachtige regering:

“Er is een echt woonbeleid om meer te bouwen en isolatie te stimuleren.”

Toch is de federatie van mening dat premies in sommige gevallen efficiënter en goedkoper waren dan leningsmechanismen, zelfs aan 0 % rente.

Registratierechten: een ruimer abattement… maar voor wie?

Een andere belangrijke maatregel is de verhoging van de prijsgdrempel om te kunnen genieten van een abattement op de registratierechten bij de aankoop van een “eigen en enige” woning.

In Brussel bedragen de registratierechten 12,5 %, tegenover 3 % in Wallonië en 2 % in Vlaanderen. Tot nu toe gold het abattement voor aankopen onder 600.000 euro.

De GBV voorziet een verhoging van deze grens tot 800.000 euro.

In de praktijk zullen enkel woningen tussen 600.000 en 800.000 euro van deze maatregel profiteren. Volgens notarissen gaat het om ongeveer 7 % van de Brusselse transacties, met sterke lokale verschillen:

• 11,5 tot 20 % van de markt in gemeenten zoals Woluwe-Sint-Lambert of Ukkel
• 1 tot 2 % in Sint-Jans-Molenbeek of Koekelberg

Voor sommige vastgoedprofessionals is dit “een maatregel zonder echte impact”.

“De toegang tot betaalbaar wonen wordt hiermee niet versterkt. Enkel kopers in het midden- tot hogere segment profiteren hiervan.”

Twee vragen blijven open: wanneer treedt de maatregel in werking en welke datum zal bepalend zijn (compromis of notariële akte)?

Stedenbouwkundige vergunningen: richting zes maanden

De GBV belooft de doorlooptijden voor vergunningen tegen het einde van de legislatuur te halveren, met een gemiddelde doelstelling van zes maanden voor courante dossiers.

Belangrijke maatregel: de samenvoeging van de stedenbouwkundige vergunning en de milieuvergunning tot één geïntegreerde vergunning wanneer beide vereist zijn — een directe impact voor vastgoedprojecten met parkeervoorzieningen.

De groep ERA Real Estate heeft deze versnelling al verwelkomd.

Regularisatie en erfgoed: gevoelige dossiers

De GBV voert een unieke bevrijdende stedenbouwkundige verklaring (DLUU) in, die de mogelijkheden tot regularisatie van stedenbouwkundige inbreuken aanzienlijk uitbreidt.

Een andere opvallende maatregel is de afschaffing van het bindend advies van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen (KCML). Dit kan op weerstand stuiten bij erfgoedorganisaties.

Braakliggende terreinen, bevriezing van sites en nieuw stadion

De regering kondigt aan in beroep te gaan tegen het vonnis van de rechtbank van eerste aanleg dat de verstedelijking van onbebouwde terreinen groter dan 0,5 hectare heeft geschorst tot de goedkeuring van het nieuwe Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP).

In afwachting komt er een interpretatieve omzendbrief, zonder exhaustieve lijst van betrokken percelen.

Bepaalde sites krijgen een tijdelijke ontwikkelingsstop (Josaphat, Meylemeersch, Keyenbempt, Calevoetbos), terwijl andere als groenzone worden beschermd (Wiels, Avijl, Donderberg).

De regering engageert zich bovendien om Royale Union Saint-Gilloise te ondersteunen bij de bouw van een nieuw stadion op de Bempt-site in Vorst — een investering van naar schatting 100 miljoen euro.

Huurregulering: aanhoudende spanning

De GBV voorziet een herziening van de huurprijsreferentietabel, bedoeld om buitensporige huurprijzen tegen te gaan.

De sector vreest een verstrenging die het moeilijker maakt om huurprijzen te verhogen na energetische renovaties.

Volgens Embuild kan dit “een enorme rem op investeringen” betekenen.

Een ambitieus beleid onder budgettaire druk

Het Gewest bevestigt zijn ambitie om bij te dragen aan de doelstellingen van de Europese Green Deal en de isolatie van het gebouwenpark te versnellen.

De boodschap is duidelijk: meer woningen, meer isolatie en snellere procedures.

Toch blijft de budgettaire druk groot. De overstap van premies naar leningen en het gerichte fiscale voordeel weerspiegelen een delicaat evenwicht tussen sectorondersteuning, budgettaire discipline en sociale druk rond betaalbaar wonen.

Voor de bouwsector is de opluchting groot dat er opnieuw een regering is. Maar de concrete uitvoering van de maatregelen zal doorslaggevend zijn.

De GBV zet een richting uit. Of die daadwerkelijk de Brusselse wooncrisis kan aanpakken én tegelijk de bouwsector duurzaam ondersteunt, moet nog blijken.