82% van de senioren wil niet verhuizen: wonen blijft emotionele keuze

82 % van de senioren overweegt nooit te verhuizen of enkel als laatste redmiddel. Dat blijkt uit de laatste driejaarlijkse Barometer over de levenskeuzes van 60-plussers, uitgevoerd op initiatief van de Koning Boudewijnstichting, die zich deze keer toespitst op wonen. De angst om afhankelijk te worden neemt eveneens toe: één op twee personen in deze leeftijdsgroep zegt te vrezen zijn autonomie te verliezen.

Je gezondheid opvolgen om fit te blijven, je sociaal netwerk versterken, verhuizen naar een kleinere woning, je pensioen concreet voorbereiden, zorg plannen, nadenken over een testament… Slechts één senior op vijf heeft al dergelijke stappen ondernomen om zich voor te bereiden op de toekomst. Dat blijkt uit de driejaarlijkse Barometer van de Koning Boudewijnstichting, gebaseerd op een enquête die in het najaar van 2025 werd afgenomen bij 2.000 niet-afhankelijke ouderen. Senioren met weinig sociale steun, een lager opleidingsniveau of zonder contact met afhankelijke personen zijn minder geneigd om zich concreet voor te bereiden.

Wonen: thuis blijven, zelfs als het niet meer aangepast is

De studie toont aan dat 60-plussers sterk gehecht zijn aan hun woning en er zo lang mogelijk willen blijven wonen, zelfs als die niet langer aangepast is aan hun behoeften. De Barometer wijst op een duidelijke emotionele voorkeur om in de huidige woning te blijven wonen. Maar die wens botst vaak op de realiteit: 82 % van de senioren overweegt nooit te verhuizen, of enkel als laatste redmiddel. Toch woont bijna 30 % in een woning die te groot is geworden, en velen wonen in een woning die weinig aangepast is aan de komende jaren.

De bereidheid om te verhuizen neemt sterk af met de leeftijd: 31 % van de 60-64-jarigen staat nog open voor het idee van een verhuis, tegenover slechts 7 % van de 75-84-jarigen. Na 75 jaar hebben velen moeite om zich een ander type woning voor te stellen. Toch geven senioren aan open te staan voor informatie en begeleiding: 67 % van de respondenten vindt zelfs dat duidelijke informatie hen zou helpen om doordachte woonkeuzes te maken voor de toekomst. Het is dus essentieel om betrokkenen tijdig te informeren.

« We stellen vast dat woonkeuzes vaak te laat worden gemaakt. Wonen en zorg zouden veel nauwer met elkaar verbonden moeten zijn, zeker gezien de vergrijzing van de bevolking en de druk op de gezondheidszorg en de vastgoedmarkt. Zorgplanning moet dus hand in hand gaan met woonplanning. Er is nog een reëel potentieel om een continuüm van woonoplossingen te ontwikkelen, zoals aangepaste individuele woningen of alternatieve woonvormen », legt Elise Gabriels, projectcoördinator bij de Koning Boudewijnstichting, uit.

Daarnaast bedraagt de gemiddelde geluksscore van 60-plussers 7,4 op 10, maar toch vreest de helft van hen afhankelijk te worden. Dit aandeel (49 %) is aanzienlijk gestegen ten opzichte van eerdere edities van de Barometer in 2022 (39 %) en 2020 (41 %). Ook de gemiddelde angstscores (6,9) liggen duidelijk hoger dan in 2022 (6,3) en 2020 (6,5).

Een gids om te downloaden

De Koning Boudewijnstichting en Notaris.be hebben daarom de gids “Vandaag al nadenken over morgen” gelanceerd. Deze brochure biedt heldere informatie over essentiële thema’s zoals wonen, zorg en nalatenschap, en reikt concrete tools aan om het gesprek aan te gaan met familie en professionals. De gids is beschikbaar in notariskantoren. Je kan hem ook gratis downloaden of bestellen via: https://kbs-frb.be/nl/vroeger-nadenken-over-later

« Tijdig nadenken over de toekomst is essentieel », besluit Elise Gabriels. « Soms stel je beslissingen over je toekomst uit tot het moment waarop het te laat is. Zo kan iemand zijn financiële zaken willen regelen, maar plots niet meer in staat zijn zijn woning te verkopen na een ongeval of door dementie zonder tussenkomst van een vrederechter. Je kan dit soort situaties anticiperen door een buitengerechtelijke zorgvolmacht op te stellen, maar je mag niet wachten tot het te laat is ».