Energieprijzen stijgen opnieuw: moeten gezinnen zich zorgen maken?

De escalatie van de spanningen in het Midden-Oosten begint haar effecten te hebben op de Europese energiemarkten. Volgens een artikel van L’Echo is de gasprijs op de groothandelsmarkten de afgelopen dagen sterk gestegen, wat zowel energieleveranciers als consumenten ongerust maakt.

Dinsdag bereikte het termijncontract voor Europees gas TTF – de referentie op de markt – 65 euro per MWh, tegenover ongeveer 32 euro vóór het uitbreken van het conflict. Een spectaculaire stijging die al boven de niveaus van begin 2025 uitkomt, al blijven we nog ver verwijderd van de historische piek tijdens de energiecrisis van 2022.

Deze spanning begint zich nu door te zetten in de volledige energieketen, met mogelijke gevolgen voor de energiefacturen van Belgische huishoudens.

Stookolie op hoogste niveau in twee jaar

De stijging beperkt zich niet tot gas. Ook de prijzen van afgeleide energieproducten volgen dezelfde trend.

In België bedraagt de officiële prijs van stookolie nu 0,9563 euro per liter voor een bestelling van 2.000 liter, wat neerkomt op een stijging van ongeveer 12 cent in één keer. Concreet betekent dat ongeveer 240 euro extra voor een standaardvulling.

Deze evolutie weerspiegelt de nervositeit op de markten door de geopolitieke onzekerheid. Als de spanningen zouden aanhouden of zich uitbreiden in een strategische regio voor de wereldwijde energievoorziening, kan de impact langduriger worden.

Vaste energiecontracten beginnen te verdwijnen

Deze volatiliteit zet ook energieleveranciers onder druk, vooral wanneer het gaat om contracten met een vaste prijs.

“Wij zijn een periode van sterke onzekerheid ingegaan”, legt Maxime Sonkes, CEO van Comparateur-energie, uit in L’Echo. Volgens hem hebben sommige leveranciers al gevraagd om de promotie van hun vaste contracten tijdelijk stop te zetten.

De reden is eenvoudig: een vaste prijs aanbieden wordt riskanter wanneer de energiemarkten snel bewegen.

Sommige leveranciers zeggen dat ze deze contracten nog kunnen aanbieden omdat ze vooraf energievolumes hebben vastgelegd. Maar zodra die reserves opgebruikt zijn, kunnen deze aanbiedingen tijdelijk verdwijnen of tegen aanzienlijk hogere prijzen worden aangeboden.

Consumenten maken zich zorgen

Deze situatie zorgt ook voor een stijging van het aantal vragen bij energieleveranciers.

Verschillende marktspelers zien een toestroom van telefoons en vragen van klanten die de prijsontwikkeling willen begrijpen of overwegen om een tarief vast te leggen.

Sommige leveranciers merken zelfs een hernieuwde interesse voor vaste contracten, al denken experts dat het mogelijk al te laat is om nog van de beste voorwaarden te profiteren.

Wanneer de volatiliteit stijgt, verwerken leveranciers immers een risicopremie in hun aanbiedingen.

De meeste gezinnen blootgesteld aan prijsschommelingen

De vraag is des te belangrijker omdat de meerderheid van de Belgen vandaag rechtstreeks blootgesteld is aan schommelingen op de energiemarkten.

Volgens de laatste cijfers van de CREG:

• 73 % van de elektriciteitscontracten heeft een variabel tarief
• 74 % van de gascontracten heeft een variabel tarief

Daartegenover staat dat slechts ongeveer een kwart van de huishoudens nog een vast contract heeft.

Dat betekent dat voor veel gezinnen de energiefactuur snel kan stijgen als de groothandelsprijzen verder oplopen.

Is het nog interessant om naar een vast contract over te stappen?

Financieel gezien blijft de beslissing moeilijk.

Vandaag, volgens energievergelijkers:

• een variabel gascontract is ongeveer 25 % goedkoper dan een vast contract
• voor elektriciteit bedraagt het verschil ongeveer 6 %

In deze context kan het vastleggen van een prijs voor elektriciteit nog te verantwoorden zijn, omdat het prijsverschil beperkt blijft. Voor gas is het verschil groter, waardoor de keuze voor een vast contract minder evident wordt.

Alles zal nu afhangen van de evolutie van het conflict en van hoe lang de spanning op de energiemarkten aanhoudt. Als de geopolitieke situatie snel stabiliseert, kan de huidige prijsstijging een tijdelijke piek blijven. In het tegenovergestelde geval zouden Europese huishoudens hun energiefacturen in de komende maanden opnieuw kunnen zien stijgen.