Accijnzen op energie stijgen vanaf 1 april: regering houdt koers

Ondanks de kritiek van de oppositie en de stijgende energiefacturen sinds het uitbreken van de oorlog in Iran, lijkt de verhoging van de accijnzen op energie vanaf 1 april steeds concreter te worden. Het programmawetvoorstel dat deze maatregel bevat, werd dinsdag in tweede lezing goedgekeurd in de Commissie Financiën, met de steun van de meerderheidspartijen. De definitieve stemming in de plenaire vergadering wordt volgende week verwacht.

Ondanks oproepen tot uitstel, onder meer van de PS, de PTB en andere partijen, blijft minister van Financiën Jan Jambon bij zijn standpunt. Hij wijst op de noodzaak om de overheidsinkomsten veilig te stellen, die voor aardgas worden geraamd op 365 miljoen euro. Amendementen om de maatregel op te schorten, werden verworpen.

Hoewel de meerderheid zich vrij discreet opstelde, riepen sommige liberale stemmen toch op tot voorzichtigheid in een onzekere internationale context. Het blijft afwachten of de positie van de regering nog zal evolueren tegen de definitieve stemming. De verhoging zal vanaf april gelden voor aardgas en stookolie, en vanaf 2027 ook voor benzine en diesel.

Mechanismen al aanwezig

Vorige week riep de regering iedereen op om “het hoofd koel te houden” in afwachting van de verdere evolutie van het conflict. Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) benadrukte dat er al verschillende instrumenten bestaan om buitensporige prijsschommelingen te beperken.

De situatie wordt nauwgezet opgevolgd door de Algemene Directie Energie en de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG).

Er loopt ook een evaluatie van de maatregelen die tijdens eerdere energiecrisissen werden genomen, om hun doeltreffendheid en kost voor de overheidsfinanciën te analyseren.

Daarnaast volgt de regering de evolutie van de contracten die energieleveranciers aanbieden, in het bijzonder de vaste prijscontracten, die opnieuw een belangrijk thema worden voor veel huishoudens.

Voor petroleumproducten bestaat er al een mechanisme, de zogenaamde “K-factor”, die in de programmaovereenkomsten is opgenomen en bepaalde prijsschommelingen kan afvlakken.

Een crisis door internationale spanningen

De huidige prijsstijgingen zijn grotendeels het gevolg van geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten, die de onrust op de energiemarkten aanwakkeren.

Voor sommige parlementsleden onderstreept deze situatie vooral het belang van een grotere energie-onafhankelijkheid voor België.

Zo pleitte parlementslid Oskar Seuntjens (Vooruit) voor een versnelling van het energie-eiland Prinses Elisabeth, een strategisch project in de Noordzee.

Volgens hem ligt “de sleutel tot de Belgische energie-onafhankelijkheid in de Noordzee”, met name via de ontwikkeling van offshore windenergie en elektrische interconnecties.

Cruciale impact op gezinnen en renovaties

Voor eigenaars en kandidaat-renoveerders blijft de evolutie van de energieprijzen een doorslaggevende factor. Schommelingen in gas-, olie- en elektriciteitsprijzen beïnvloeden rechtstreeks de keuze van verwarmingssystemen, isolatie en de installatie van zonnepanelen.

In dat kader benadrukken experts dat het verlagen van uw energieverbruik de beste bescherming blijft tegen marktvolatiliteit, onder meer via isolatie, warmtepompen en eigen elektriciteitsproductie.