De leegstand van handelspanden in België heeft een nieuw recordniveau bereikt

Begin 2025 stond 11,9 procent van de winkel-, retail- en horecapanden leeg, wat neerkomt op bijna één op de acht panden. Dat blijkt uit cijfers van Locatus en werd bericht door De Tijd. Het gaat om het hoogste leegstandscijfer sinds de metingen begonnen in 2008.

In absolute cijfers staan inmiddels bijna 23.000 panden leeg. Daarmee zet een stijgende trend zich voort die al in 2024 werd ingezet, na een tijdelijke daling van de leegstand na de piek tijdens de coronapandemie in 2021. Begin 2025 bedroeg de leegstand nog 11,2 procent, wat de recente versnelling onderstreept.

Opvallend is dat Vlaanderen voor het eerst boven de kaap van 11 procent leegstand uitkomt. Het aandeel lege handelspanden steeg er van 10,8 naar 11,9 procent, terwijl de leegstand in Wallonië licht daalde. Daarmee is het verschil tussen beide regio’s verdwenen.

Volgens experts liggen meerdere factoren aan de basis van de toename. De groei van e-commerce speelt een rol, maar vooral de uitbreiding van handelszaken aan de stadsrand weegt zwaar door. Nieuwe retailprojecten buiten de stadscentra creëren bijkomende concurrentie en dragen tegelijk bij aan extra leegstand in bestaande winkelkernen.

De impact is het grootst in middelgrote steden, waar de leegstand bovengemiddeld is en het sterkst toeneemt. In grote centrumsteden blijft de stijging beperkter. Die verschillen vertalen zich ook in de vastgoedprijzen: toplocaties blijven aantrekkelijk en kennen zelfs een record aan verhuurde oppervlakte, terwijl kleinere steden en gemeenten kampen met dalende prijzen en moeilijk invulbare panden.

Een belangrijke nieuwe factor in 2025 is de leegstand van horecazaken. Gesloten cafés en restaurants raken steeds moeilijker opnieuw ingevuld en zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de recente stijging. Van de tien types handelspanden die het vaakst leegkomen, behoren er zes tot de horecasector. Ook kapperszaken, kledingwinkels en bakkers vinden moeilijk een nieuwe invulling. Daarnaast neemt het aantal leegstaande bankkantoren toe door de voortschrijdende digitalisering en sluitingen in de sector.

De leegstand blijkt bovendien steeds hardnekkiger. Bij 32 procent van de leegstaande panden is al drie jaar of langer geen activiteit meer, tegenover 29 procent een jaar eerder. Eén op de vijf panden staat zelfs al minstens vijf jaar leeg, met uitschieters tot vijftien jaar.

De cijfers gelden voor ondernemersorganisaties als een duidelijke waarschuwing. Zonder ingrijpen dreigen stads- en gemeentekernen verder leeg te lopen, terwijl bijkomende ontwikkeling aan de rand het probleem volgens kenners alleen maar vergroot.