Hittegolf in de tuin: 10 tips om je planten te beschermen tegen extreme warmte

Hittegolven zoals die we vandaag meemaken, komen steeds vaker voor in België. Temperaturen boven de 30 graden blijven hier uitzonderlijker dan in Zuid-Europa, maar ze kunnen je tuin toch zwaar op de proef stellen. Een vergeeld gazon, verwelkende groenten, door de zon verbrande bloemen of jonge aanplantingen die het begeven: enkele fouten volstaan om maanden werk teniet te doen.

Gelukkig kun je met enkele eenvoudige maatregelen de schade beperken en je tuin helpen om deze warme periode door te komen.

1. Stel nieuwe aanplantingen uit

Dit is wellicht de belangrijkste tip. Tijdens een hittegolf vermijd je best het planten van nieuwe struiken, vaste planten of groenten.

Jonge planten beschikken nog over een beperkt wortelstelsel en hebben moeite om voldoende water op te nemen wanneer de bodem snel uitdroogt. Daardoor kunnen ze verwelken of zelfs afsterven voordat ze goed geworteld zijn.

Heb je je planten al gekocht? Zet ze tijdelijk op een schaduwrijke plek en houd de potgrond vochtig tot de hitte voorbij is.

2. Geef minder vaak, maar grondiger water

Veel tuiniers grijpen bij warm weer automatisch naar de tuinslang. Toch is dagelijks een beetje water geven vaak niet de beste oplossing.

Geef liever om de twee à drie dagen een diepe en overvloedige gietbeurt, zodat ook de diepere bodemlagen vochtig worden. Zo worden de wortels gestimuleerd om dieper te groeien en worden planten beter bestand tegen droogte.

Planten in potten vormen wel een uitzondering. Omdat hun aardevolume beperkt is, hebben ze vaak dagelijks controle nodig.

3. Geef water op het juiste moment

Midden op de dag verdampt een groot deel van het water nog voor het de wortels bereikt.

Het ideale moment om water te geven is vroeg in de ochtend, wanneer de bodem nog koel is. Sommige specialisten raden ook water geven in de avond aan, maar dan vermijd je best dat het blad nat wordt om ziektes te voorkomen.

Een eenvoudige regel: geef altijd water aan de voet van de plant, nooit op de bladeren.

4. Breng een dikke mulchlaag aan

Mulch is zonder twijfel je beste bondgenoot tijdens een hittegolf.

Een laag van 5 tot 10 centimeter stro, houtsnippers, hennep, bladeren of versnipperd snoeihout helpt om:

• verdamping te beperken;
• de bodem koeler te houden;
• de waterbehoefte te verminderen;
• de wortels te beschermen tegen extreme temperaturen.

Een goed gemulchte tuin heeft vaak veel minder water nodig dan een kale bodem.

5. Maai je gazon niet te kort

Wanneer de temperaturen stijgen, wordt een kort gemaaid gazon bijzonder kwetsbaar.

Specialisten raden aan om de maaier op minstens 7 centimeter hoogte in te stellen. Hoger gras zorgt voor schaduw op de bodem, beperkt verdamping en beschermt de wortels.

Wordt je gazon toch geel? Geen paniek. In de meeste gevallen wordt het weer groen zodra er opnieuw voldoende regen valt.

6. Geef kwetsbare planten extra schaduw

Sommige planten hebben meer last van hitte dan andere. Dat geldt onder meer voor:

• hortensia’s;
• varens;
• Japanse esdoorns;
• jonge struiken;
• bladgroenten.

Een schaduwdoek, een lichte doek, een parasol of zelfs omgekeerde kratjes boven gevoelige planten kunnen een groot verschil maken.

7. Gebruik geen meststoffen tijdens een hittegolf

Je tuin bemesten tijdens extreme warmte is meestal geen goed idee.

Meststoffen stimuleren de groei van planten en verhogen hun waterbehoefte op een moment waarop water juist schaars wordt. Wacht daarom beter tot de temperaturen opnieuw dalen.

8. Let extra op planten in potten

Balkons en terrassen krijgen vaak als eerste te maken met de gevolgen van extreme hitte.

Potten warmen snel op en de potgrond kan soms al na enkele uren uitdrogen.

Enkele eenvoudige tips:

• zet potten dicht bij elkaar;
• plaats ze in halfschaduw;
• mulch de bovenlaag van de potgrond;
• kies bij voorkeur lichte potten.

9. Vang regenwater op

Ook in België komen droge periodes steeds vaker voor.

Met een regenwaterput of een regenwaterton kun je hittegolven beter opvangen én je verbruik van drinkwater verminderen. Een slimme oplossing voor het besproeien van je moestuin in de zomer.

10. Aanvaard dat sommige planten tijdelijk lijden

Tot slot moet je soms accepteren dat een tuin tijdens een hittegolf niet perfect oogt.

Sommige planten schakelen vanzelf over naar een overlevingsmodus. Ze groeien minder snel, verliezen enkele bladeren of lijken overdag slap te hangen om ’s avonds opnieuw op te leven.

Controleer daarom altijd eerst of de bodem echt droog is voordat je extra water geeft. Te veel water kan soms even schadelijk zijn als te weinig.

De tuin van morgen wordt hittebestendiger

Hittegolven zullen de komende decennia waarschijnlijk vaker voorkomen. Bij nieuwe tuinprojecten kan het daarom verstandig zijn om te kiezen voor soorten die beter bestand zijn tegen droogte, zoals lavendel, salie, tijm, oregano, siergrassen en bepaalde mediterrane vaste planten.

Een klimaatrobuuste tuin begint vaak met een goede mulchlaag, doordacht waterbeheer en planten die aangepast zijn aan het klimaat van morgen.