Zonnepanelen: Wallonië vergoedt omvormeruitval vanaf 2027

Een financiële compensatie voor prosumenten die getroffen worden door overspanningen op het elektriciteitsnet: de Waalse regering heeft in eerste lezing een nieuw vergoedingsmechanisme goedgekeurd. Een maatregel waar tienduizenden gezinnen al jaren op wachten.

De komst van de zomer en de lange zonnige dagen is doorgaans uitstekend nieuws voor eigenaars van zonnepanelen. Voor sommige gezinnen betekent meer zon echter ook de terugkeer van een bekend probleem: omvormeruitval.

Wanneer de spanning op het elektriciteitsnet te hoog wordt, schakelt de omvormer automatisch over naar een veiligheidsmodus en stopt hij tijdelijk met het injecteren van elektriciteit op het net. Het gevolg? Een deel van de geproduceerde stroom gaat verloren en het rendement van je installatie daalt.

Volgens de belangenvereniging BeProsumer zouden meer dan 100.000 Waalse gezinnen met dit probleem te maken hebben.

Een vergoeding vanaf 2027

Om hieraan tegemoet te komen, heeft de Waalse regering donderdag in eerste lezing een ontwerpbesluit goedgekeurd dat een vergoedingsregeling invoert voor eigenaars die getroffen worden door deze uitval.

Het principe is eenvoudig: gezinnen zullen een financiële compensatie kunnen krijgen die wordt berekend op basis van het werkelijke productieverlies als gevolg van overspanningen op het elektriciteitsnet.

De vergoeding zal worden uitbetaald door de distributienetbeheerders, zoals Ores en Resa. Het systeem zou vanaf 2027 van kracht worden.

“Prosumenten hebben hun bijdrage geleverd aan de energietransitie. Het was niet normaal dat zij verliezen moesten dragen zonder compensatie”, verklaarde de Waalse minister van Energie, Cécile Neven.

Drie voorwaarden om een vergoeding te krijgen

Niet elke eigenaar van zonnepanelen zal automatisch recht hebben op deze compensatie.

Er moeten drie voorwaarden worden vervuld.

De eerste is dat je een aanvraag indient bij je distributienetbeheerder via een formulier waarop onder meer de EAN-code van je installatie en je bankrekeningnummer moeten worden vermeld. Deze stap hoef je slechts één keer te zetten. Daarna verloopt de procedure automatisch.

De tweede voorwaarde is dat je beschikt over een digitale meter. Dat is het centrale element van het systeem. Volgens het kabinet van de minister is dit momenteel het enige instrument waarmee verliezen door omvormeruitval op een betrouwbare en uniforme manier kunnen worden gemeten. Gezinnen die nog over een klassieke elektromechanische meter beschikken, zullen dus een vervanging moeten aanvragen. De netbeheerder krijgt maximaal vier maanden de tijd om de digitale meter te installeren.

Tot slot moeten de uitvallen meer dan 1 % van de productietijd bedragen. Onder die drempel wordt geen vergoeding toegekend.

Hoeveel kun je terugkrijgen?

Het bedrag van de vergoeding zal afhangen van verschillende factoren: het vermogen van je installatie, de frequentie van de uitvallen en de gemiddelde jaarlijkse elektriciteitsprijs.

De eerste ramingen wijzen op relatief beperkte vergoedingen in de meest voorkomende situaties, maar de bedragen kunnen oplopen wanneer de problemen ernstiger zijn.

Voor een installatie van 6 kWp zou de jaarlijkse vergoeding ongeveer 78 euro kunnen bedragen bij een gemiddeld uitvalscenario en meer dan 220 euro in de meest problematische gevallen. Voor grotere installaties van 9 kWp kan dit oplopen tot meer dan 330 euro per jaar.

Deze cijfers blijven voorlopig indicatief, aangezien het mechanisme nog verder moet worden uitgewerkt na overleg met de Waalse energieregulator.

Geen terugwerkende kracht

Voor veel prosumenten blijft er echter een ontgoocheling bestaan: de regeling zal geen terugwerkende kracht hebben.

Verliezen die de voorbije jaren werden geleden, zullen dus niet worden gecompenseerd, zelfs niet voor gezinnen die al over een digitale meter beschikken. Een beslissing die door BeProsumer wordt betreurd. De vereniging meent dat een retroactieve vergoeding technisch wel mogelijk was.

Een kostprijs van meerdere miljoenen euro's

Volgens de ramingen van minister van Energie Cécile Neven zou de kostprijs van de maatregel kunnen oplopen tot 25 miljoen euro per jaar in het meest ongunstige scenario: ongeveer 20 miljoen euro voor Ores en 5 miljoen euro voor Resa.

De regering benadrukt echter dat deze kosten niet vóór 2029 zullen worden doorgerekend aan de consument. Zelfs in het meest pessimistische scenario zou de meerkost beperkt blijven tot ongeveer 10 euro per gezin per jaar.

Tegelijk blijven de netbeheerders investeren in hun infrastructuur om overspanningen en omvormeruitval aan de bron te verminderen.

Een politiek signaal

Naast de technische impact is deze hervorming ook een belangrijk politiek signaal naar de ongeveer 300.000 Waalse gezinnen die hebben geïnvesteerd in zonnepanelen.

“Wij nemen onze verantwoordelijkheid door een eenvoudig en evenwichtig systeem in te voeren: gemeten verliezen en een proportionele vergoeding. Niet meer en niet minder”, aldus Cécile Neven. “Wallonië ondersteunt de energietransitie en de inspanningen van iedereen om onze energiedoelstellingen te halen.”

Na jaren van klachten van prosumenten erkent de regering daarmee voor het eerst officieel dat verliezen door omvormeruitval financiële compensatie verdienen. Het dossier moet wel nog verschillende stappen doorlopen voordat het definitief wordt goedgekeurd.