Meer dan 25.000 Walen investeren al samen in energie: waarom dit model groeit

In een energielandschap dat volop in verandering is, met een groeiende nood aan hernieuwbare energie en meer energieonafhankelijkheid, onderscheidt één model zich door zijn groei en veerkracht: de burgercoöperatie. Volgens de nieuwste jaarlijkse telling van REScoop Wallonië, die werd gepubliceerd naar aanleiding van Global Wind Day 2026, zijn vandaag meer dan 25.000 Walen lid van een energiecoöperatie.

Dat blijkt uit de cijfers van de REScoop Wallonië-telling van 2026, gebaseerd op de gegevens die in 2025 werden verzameld. REScoop is de federatie die een twintigtal burgercoöperaties voor hernieuwbare energie in Wallonië verenigt. Het doel is om burgers zelf hun energietoekomst in handen te laten nemen door lokaal, duurzaam en democratisch energie te produceren en te verbruiken.

Deze beweging gaat veel verder dan alleen de levering van elektriciteit. Ze verandert de manier waarop burgers, bedrijven en lokale overheden samenwerken om lokale energie te produceren en te verbruiken.

Een sterke groei dankzij investeringen van burgers

De dynamiek van de sector blijkt duidelijk uit de cijfers. In 2025 steeg het aantal coöperanten met bijna 10 %, terwijl het geïnvesteerde burgerkapitaal met 26 % toenam tot 40 miljoen euro.

Die forse stijging toont aan dat steeds meer burgers op zoek zijn naar investeringen die niet alleen financieel interessant zijn, maar ook een concrete impact hebben op hun eigen regio.

Een opvallend voorbeeld is de campagne « Notre Énergie », waarmee 7,5 miljoen euro werd opgehaald bij 4.000 investeerders voor offshore windenergie. In Wallonië telt het netwerk vandaag 20 aangesloten coöperaties, met de recente komst van nieuwe spelers zoals Sprimocoop (hernieuwbare energie) en Coopebois (houtvalorisatie).

Een gevarieerde productie die stevig lokaal verankerd is

De Waalse coöperaties beperken zich niet tot één technologie. Vandaag beheren ze samen 110 installaties.

Hun totale productie bedraagt 129.000 MWh hernieuwbare elektriciteit, goed voor het jaarlijkse verbruik van ongeveer 43.000 gezinnen.

De energiemix bestaat uit verschillende bronnen:

• Windenergie: 89 % van de productie
• Biomethanisatie: 6 %
• Waterkracht: 4 %
• Fotovoltaïsche energie: 2 %

Naast elektriciteit spelen de coöperaties ook een belangrijke rol in de warmtetransitie via houtvalorisatie. Ze beheren 51 houtverwarmingsinstallaties die samen 14.000 MWh warmte produceren.

Nog opvallender: dankzij de koepel SeaCoop bezitten 13 Waalse coöperaties inmiddels een aandeel in het offshore windpark Northwind, goed voor de bevoorrading van ongeveer 15.000 extra gezinnen met windenergie vanop zee.

Een model gebaseerd op economische solidariteit

Voor burgers die aandacht hebben voor de energieprestaties van hun woning en hun energiefactuur onder controle willen houden, biedt het coöperatieve model verschillende voordelen.

Energieleverancier Cociter, die volledig in handen is van coöperaties, belevert vandaag ongeveer 15.000 klanten, waaronder particulieren, kmo's en gemeenten.

Deze leverancier onderscheidt zich niet alleen door zijn perfecte score van 20 op 20 in de Greenpeace-ranking, maar ook door zijn zogenaamde « prijsschild ».

Dat systeem wordt geactiveerd tijdens energiecrisissen en laat toe om de elektriciteitsprijzen voor leden te plafonneren. Het principe is eenvoudig: de winst vloeit niet naar verre aandeelhouders, maar wordt gebruikt om de energiefacturen van lokale burgers te stabiliseren.

In 2025 keerden de coöperaties 937.042 euro aan dividenden uit aan hun leden, met een gemiddeld rendement van 2,3 %, terwijl er tegelijk fors werd geïnvesteerd in nieuwe lokale projecten.

Een directe impact op werkgelegenheid en de lokale economie

Burgerenergie levert niet alleen energie op, maar zorgt ook voor sociale meerwaarde en lokale jobs die lokaal verankerd blijven.

Vandaag stelt het model 78 werknemers te werk, goed voor 61,7 voltijdse equivalenten. Dat is een stijging van 60 % op één jaar tijd.

Daarnaast zijn er nog 161 actieve vrijwilligers die meewerken aan het bestuur en de ontwikkeling van de verschillende projecten.

Deze beweging is bovendien geen exclusief Waals verhaal. Ook in Vlaanderen is er een sterke dynamiek. REScoop Vlaanderen telt bijna 100.000 burgers die betrokken zijn bij gelijkaardige projecten en samen 382 GWh groene stroom produceren.

Zoals Fabrice Collignon, coördinator van REScoop Wallonië, het samenvat, bewijzen deze cijfers dat « tienduizenden burgers besloten hebben om opnieuw de controle over hun energie in handen te nemen ».

Voor eigenaars of toekomstige bouwers is aansluiten bij een coöperatie dan ook veel meer dan een symbolische daad. Het is een pragmatische keuze om toegang te krijgen tot lokaal geproduceerde energie tegen stabielere prijzen, terwijl je tegelijk de economische dynamiek van je eigen regio ondersteunt.

De energietransitie wordt zo geen opgelegde verplichting meer, maar een collectief project waarin iedere burger op zijn eigen schaal deel van de oplossing kan worden.