Nu kopen of wachten op een eventuele rentedaling?

‘Misschien wacht ik nog even tot de rente opnieuw zakt’. Het is een redenering die wel vaker klinkt bij kandidaat-bouwers, verbouwers en kopers. Heeft dat veel zin? En hoe bepalend is dat rentebesluit op uw project? 

Sinds de Europese Centrale Bank (ECB) de rente verhoogde van 2,00% naar 2,25% om de inflatie te bestrijden, zijn woonkredieten een stuk duurder geworden. In juli wordt een stabilisatie verwacht van de rente, al zouden er in het najaar nog verhogingen kunnen komen. Voor 2027 wordet een lagere inflatie verwacht, en wellicht dus ook renteverlagingen. Dan rijst de vraag: is het slim om nog even af te wachten? Het korte antwoord: dat hangt ervan af. Want hoewel de rente belangrijk is, bepaalt ze niet alleen of een bouw- of renovatieproject financieel interessant is.

De ECB bepaalt niet rechtstreeks uw woonkrediet

Wanneer de ECB haar beleidsrente verhoogt of verlaagt, heeft dat invloed op de financiële markten en uiteindelijk ook op de tarieven die banken aanbieden voor woonkredieten. Maar die relatie is minder direct dan vaak wordt gedacht.

Banken kijken niet alleen naar de ECB-rente, maar ook naar de evolutie van de langetermijnrente, hun eigen financieringskosten en de concurrentie op de kredietmarkt. Daardoor reageren woonkredieten niet altijd onmiddellijk op beslissingen van de centrale bank. Met andere woorden: zelfs als de ECB de rente zou verlagen, is er geen garantie dat woonkredieten in dezelfde mate goedkoper worden.

Wat levert een rentedaling echt op?

Veel kandidaat-bouwers stellen hun plannen uit in de hoop enkele tienden van een procentpunt rente te winnen. Maar hoe groot is dat voordeel eigenlijk? Bij een lening van 300.000 euro over 25 jaar kan een verschil van 0,5 procentpunt duizenden euro's schelen over de volledige looptijd. Dat is niet onbelangrijk.

Tegelijk moet die besparing worden afgewogen tegen de kosten van uitstel. Bouwprijzen zijn de voorbije jaren sterk gestegen en hoewel het tempo is afgekoeld, blijven materialen en arbeidskosten duur. Een project dat vandaag wordt uitgesteld, kan over een jaar opnieuw duurder uitvallen.

Meer vraag kan opnieuw voor prijsdruk zorgen

Een ander element dat vaak over het hoofd wordt gezien: wanneer lenen goedkoper wordt, neemt meestal ook de vraag toe. Lagere rentevoeten maken vastgoed toegankelijker voor meer gezinnen. Dat kan leiden tot meer concurrentie op de woningmarkt en een grotere vraag naar aannemers en vakmensen. In sommige segmenten kan dat opnieuw prijsdruk creëren.

Wie wacht op lagere rente, kan dus terechtkomen in een markt waar meer mensen tegelijk willen bouwen, kopen of renoveren.

Voor verbouwers speelt ook de energiefactuur mee

Bij renovatieprojecten is er nog een bijkomende factor: energie. Wie een woning bezit met een slecht EPC, verliest elke maand geld via de energiefactuur. Investeringen in isolatie, hoogrendementsglas, zonnepanelen of een warmtepomp leveren vaak onmiddellijk een besparing op. In dat geval kan de winst die een toekomstige rentedaling oplevert kleiner zijn dan de energiekosten die men betaalt door nog een jaar te wachten.

Wanneer wachten wel verstandig is

Dat betekent niet dat iedereen vandaag moet starten. Wie nog onvoldoende eigen middelen heeft, twijfelt over de omvang van het project of verwacht binnen afzienbare tijd een sterkere financiële positie, kan baat hebben bij wat extra voorbereidingstijd. Ook wie nog offertes verzamelt of zijn plannen verder wil verfijnen, doet er goed aan niet overhaast te beslissen. Een goed voorbereid project levert vaak meer voordeel op dan een kleine rentedaling.

De rente blijft een belangrijke factor bij elke bouw- of renovatiebeslissing. Maar ze is zelden de enige factor die telt. De evolutie van bouwkosten, de energiebesparing die een renovatie oplevert, de waarde van de woning op lange termijn en de persoonlijke financiële situatie zijn minstens even belangrijk. Voor veel gezinnen is de vraag daarom niet zozeer of de rente binnen enkele maanden nog wat lager kan, maar wel of hun project vandaag financieel haalbaar en voldoende voorbereid is. Want wie uitsluitend wacht op het perfecte rentemoment, riskeert te ontdekken dat ook andere kosten intussen zijn opgelopen.