Bouwgeschil? Aannemers moeten vanaf 2027 verplicht meewerken aan bemiddeling

Vanaf 1 januari 2027 moeten bouwbedrijven verplicht deelnemen aan een bemiddelingsprocedure wanneer een klant een dossier indient bij de Consumentenombudsdienst. Wie weigert mee te werken, riskeert zware geldboetes. Nog een belangrijke verandering: de bemiddeling wordt niet langer betaald door de overheid, maar rechtstreeks door de betrokken ondernemingen.

Volgens informatie van HLN heeft de federale regering een grondige hervorming van de Consumentenombudsdienst goedgekeurd om consumenten beter te beschermen bij geschillen. Dat geldt in het bijzonder voor de bouwsector, waar vandaag de meeste klachten worden ingediend.

De bouw blijft de sector met de meeste klachten

Facturen die veel hoger uitvallen dan de oorspronkelijke offerte, bouwfouten, vertragingen op de werf of een aannemer die na de oplevering niet meer reageert… Conflicten tussen particulieren en bouwbedrijven blijven talrijk.

In 2025 ontving de Consumentenombudsdienst 20.501 aanvragen, een stijging van 37% tegenover het jaar voordien. De bouwsector staat daarbij met voorsprong op de eerste plaats van sectoren waarover de meeste klachten worden ingediend.

Tot nu toe kon een onderneming zelf beslissen of ze al dan niet aan de bemiddeling deelnam wanneer een consument een dossier opstartte. Daar komt nu verandering in.

Deelname wordt verplicht

Vanaf 1 januari 2027 moeten ondernemingen verplicht meewerken aan de Consumentenombudsdienst.

Wie weigert, riskeert een geldboete van 208 tot 80.000 euro, die bij kwade trouw zelfs kan oplopen tot 200.000 euro.

De federale regering wil op die manier consumenten- en bouwgeschillen sneller oplossen, zodat minder dossiers bij de rechtbank terechtkomen.

Bouwbedrijven betalen voortaan de bemiddeling

Ook de financiering verandert grondig.

Wanneer een dossier ontvankelijk wordt verklaard, moet de betrokken onderneming de kosten van de bemiddeling betalen:

• 250 euro voor een klassiek dossier;
• 500 euro voor complexere geschillen of dossiers met een waarde van meer dan 50.000 euro.

Voor de consument blijft de bemiddelingsprocedure volledig gratis.

Volgens de regering zal dit systeem ondernemingen extra responsabiliseren en vermijden dat belastingbetalers of bedrijven die de regels correct naleven, onrechtstreeks opdraaien voor de fouten van minder betrouwbare spelers.

Een gespecialiseerde kamer voor de bouwsector

De hervorming voorziet ook in een nieuwe organisatie van de Consumentenombudsdienst.

Er komen gespecialiseerde kamers die dossiers uit specifieke sectoren efficiënter moeten behandelen. De bouwsector behoort tot de eerste sectoren die zo'n gespecialiseerde kamer krijgen, naast onder meer pakketreizen en de auto-, motor- en fietssector.

De huidige Verzoeningscommissie Bouw wordt geïntegreerd in deze nieuwe structuur. Zo ontstaat één duidelijk aanspreekpunt voor zowel particulieren als bouwprofessionals.

Embuild reageert positief

Bouwfederatie Embuild verwelkomt de hervorming.

Gedelegeerd bestuurder Niko Demeester verwacht dat gespecialiseerde bemiddeling conflicten sneller én goedkoper zal oplossen dan een gerechtelijke procedure.

Volgens Embuild werkt de overgrote meerderheid van de bouw- en installatiebedrijven correct, maar blijven enkele malafide aannemers het imago van de hele sector schaden. De federatie vraagt daarom dat het nieuwe systeem een goed evenwicht bewaart tussen consumentenbescherming, rechtszekerheid en werkbaarheid voor de ondernemingen.

Wat verandert er voor jou als bouwheer of verbouwer?

Ga je binnenkort bouwen of verbouwen? Dan biedt deze hervorming extra bescherming:

• een bouwbedrijf kan een bemiddelingsprocedure niet langer naast zich neerleggen;
• geschillen zouden sneller behandeld moeten worden dankzij gespecialiseerde experten;
• de bemiddeling blijft volledig gratis voor de consument;
• wordt er geen akkoord bereikt, dan kun je nog altijd naar de rechtbank stappen.