Veel eigenaars gebruiken hun ventilatiesysteem verkeerd in de zomer

Een ventilatiesysteem D (mechanische ventilatie met warmteterugwinning) wordt vaak voorgesteld als dé oplossing om in de winter energie te besparen. Maar wat gebeurt er tijdens de zomer? Recupereert de warmtewisselaar dan ook de warmte van buiten? Moet je de bypass gebruiken? En wanneer precies?

Dit moet je weten om te vermijden dat je ventilatiesysteem je woning onbedoeld opwarmt.

Hoe werkt een ventilatiesysteem D in de zomer?

In de winter geeft de warmtewisselaar de warmte van de afgevoerde binnenlucht door aan de verse buitenlucht. Zo gaat er minder warmte verloren en bespaar je op je verwarmingskosten.

In de zomer kan datzelfde principe minder gunstig uitpakken. Wanneer de binnenlucht koeler is dan de buitenlucht – bijvoorbeeld tijdens een frisse zomeravond – kan de warmtewisselaar de inkomende lucht onnodig opwarmen, tenzij de bypass wordt ingeschakeld.

De bypass: onmisbaar voor zomercomfort

De bypass leidt de buitenlucht langs de warmtewisselaar. Wanneer hij actief is, komt de verse lucht rechtstreeks de woning binnen zonder warmte-uitwisseling.

In Brussel is dit zelfs opgenomen in de EPB-regelgeving: ventilatiesystemen D moeten uitgerust zijn met een automatische bypass, zodat de verse lucht in de zomer niet onnodig wordt opgewarmd.

In de praktijk bestaan er drie soorten systemen:

• Zonder bypass: oudere toestellen of goedkope instapmodellen. Deze zijn in het Belgische klimaat af te raden.
• Manuele bypass: je moet de bypass zelf openen en sluiten afhankelijk van het weer.
• Automatische bypass: het toestel schakelt zelf over naar de zomerstand op basis van de binnen- en buitentemperatuur.

Wanneer gebruik je de bypass?

Een eenvoudige vuistregel: schakel de bypass in zodra de buitentemperatuur lager is dan de binnentemperatuur.

Enkele typische situaties in België:

Hittegolf (35 °C buiten – 27 °C binnen)

Laat de warmtewisselaar actief. De koelere afgevoerde binnenlucht helpt de warme buitenlucht licht af te koelen voordat die de woning binnenkomt.

Koele zomernacht (15 °C buiten – 28 °C binnen)

Schakel de bypass in. Zo komt de frisse nachtlucht rechtstreeks binnen en kan je woning sneller afkoelen. Dit wordt ook nachtventilatie of nachtkoeling genoemd.

Zachte zomerdag (22 °C buiten)

Ook dan kan de warmtewisselaar actief blijven om de temperatuur van de inkomende lucht op een aangenaam niveau te houden.

Veelgemaakte fouten

Ventilatiesysteem D combineren met airconditioning zonder bypass

Wanneer de bypass niet wordt gebruikt, kan de warmtewisselaar de warme buitenlucht opnieuw opwarmen voordat die binnenkomt. Je airco moet dan harder werken om dezelfde binnentemperatuur te behouden.

Vervuilde filters

Vuile filters beperken de luchtstroom. Daardoor komt de koele nachtlucht minder goed binnen en daalt het comfort aanzienlijk.

De bypass overdag open laten

Als de bypass overdag open blijft terwijl het buiten warmer is dan binnen, stroomt de warme buitenlucht rechtstreeks naar binnen en warmt de woning sneller op.

Wat zeggen Belgische gebruikers?

Op Belgische bouw- en renovatiefora, zoals BricoZone, delen heel wat eigenaars hun ervaringen.

Hun conclusie is opvallend eensgezind: een ventilatiesysteem D zonder bypass kan tijdens warme zomerperiodes de binnentemperatuur 2 tot 4 °C hoger doen oplopen dan een vergelijkbaar systeem met een goed ingestelde automatische bypass.

Veel gebruikers zijn dan ook bijzonder tevreden over hun systeem tijdens de winter, maar ervaren teleurstelling tijdens juli en augustus wanneer de bypass ontbreekt of verkeerd is ingesteld.

Waar moet je op letten bij de aankoop?

Vraag bij een offerte altijd minstens deze drie zaken:

• een automatische bypass die werkt op basis van het temperatuurverschil tussen binnen en buiten;
• een nachtventilatie- of nachtkoelingsfunctie;
• gemakkelijk toegankelijke filters die eenvoudig onderhouden kunnen worden.