Embuild vraagt dringend lagere btw op nieuwbouw

In België werden in de eerste zes maanden van 2026 amper 22.472 vergunningen uitgereikt voor de bouw van nieuwe woningen. Het aantal blijft daarmee bijzonder laag, ondanks de groeiende nood aan bijkomende woningen. Embuild waarschuwt dat een forse toename van de nieuwbouw nodig is om een verdere wooncrisis te vermijden en vraagt de federale regering om de btw op nieuwbouw dringend te verlagen.

De bouw van nieuwe woningen blijft in ons land bijzonder zwak. Tijdens de eerste helft van 2026 werden 22.472 bouwvergunningen voor nieuwe woningen afgeleverd, blijkt uit cijfers van Statbel. Daarmee blijft het aantal vergunningen ver onder het niveau van de voorbije jaren.

De terugval is duidelijk zichtbaar in de cijfers. In de eerste helft van 2025 werden nog 20.276 vergunningen afgeleverd, tegenover 23.086 in 2024 en 26.320 in 2023. In 2022 waren dat er 29.117 en in 2021 zelfs 32.684. Ter vergelijking: in de eerste zes maanden van 2018 werden 36.798 vergunningen uitgereikt. Hoewel het cijfer van 2026 iets hoger ligt dan dat van 2025, blijft het dus op een uitzonderlijk laag niveau. “Dit is bijzonder alarmerend”, zegt Niko Demeester, CEO van Embuild.

Bouw wordt steeds duurder

Volgens Embuild zijn er verschillende redenen voor de aanhoudend zwakke nieuwbouwmarkt. De prijzen van heel wat bouwmaterialen zijn sterk gestegen sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten. Ook de hypothecaire rente is fors opgelopen. Wie vandaag bijvoorbeeld 250.000 euro leent voor de bouw of aankoop van een woning, betaalt volgens Embuild al snel 27.000 euro meer dan een jaar geleden.

Daarnaast worden bouw- en vergunningsprocedures complexer en worden de duurzaamheidsvereisten steeds strenger. Dat verhoogt de kostprijs en vormt volgens de bouwfederatie een bijkomende drempel voor wie vandaag een nieuwe woning wil bouwen. Daar komt de hoge fiscale druk bovenop. Volgens Embuild vloeit vandaag meer dan de helft van de totale kostprijs van een nieuwbouwwoning terug naar de overheid via onder meer btw, registratierechten, vennootschapsbelasting, sociale zekerheidsbijdragen en personenbelasting. Daardoor wordt nieuwbouw voor steeds meer gezinnen financieel moeilijk haalbaar.

900.000 extra woningen nodig

Tegelijk neemt de behoefte aan woningen verder toe. Volgens Embuild zijn er tegen 2050 in België 900.000 extra woningen nodig. De organisatie verwijst daarbij naar de verwachte bevolkingsgroei van 800.000 inwoners, maar ook naar de veranderende samenstelling van huishoudens. Het aantal alleenstaanden en eenoudergezinnen neemt toe, terwijl ouderen langer zelfstandig blijven wonen. Ook de vraag naar tweede verblijven blijft structureel toenemen.

Om aan die toekomstige vraag te kunnen voldoen, is volgens Embuild een forse toename van de nieuwbouw noodzakelijk. De combinatie van een stijgende woonbehoefte en een historisch laag aantal bouwvergunningen baart de bouwsector dan ook zorgen. “België heeft nood aan een drastische en ongeziene nieuwbouwgolf om een wooncrisis te vermijden”, zegt Demeester.

Embuild wil lagere btw

Embuild schuift daarom een concrete federale maatregel naar voren: een verlaagd btw-tarief voor de bouw en aankoop van de enige en eigen woning. De organisatie vraagt daarnaast hetzelfde tarief voor woningen die minstens vijftien jaar worden verhuurd. Aan beide maatregelen zou volgens Embuild een beperking van de oppervlakte worden gekoppeld.

“In het kader van de federale begrotingsonderhandelingen vraagt Embuild daarom dringend een verlaagd btw-tarief voor de bouw en aankoop van de enige en eigen woning en voor woningen die minstens vijftien jaar worden verhuurd, beide met een beperkte oppervlakte”, aldus Demeester. Volgens Embuild moet de maatregel nieuwbouw opnieuw betaalbaarder maken voor gezinnen en tegelijk de bouw van bijkomende woningen stimuleren. “Het gaat om een gerichte, sociaal rechtvaardige maatregel. Dit is de enige federale hefboom die op korte termijn nieuwbouw betaalbaarder kan maken.” De bouwsector ziet de btw-verlaging daarmee als een manier om twee problemen tegelijk aan te pakken: de hoge kostprijs van nieuwbouw voor gezinnen én het tekort aan nieuwe woningen dat de komende decennia dreigt te ontstaan.