Een boom planten? Deze fouten kunnen u duur komen te staan

Een boom dicht bij het huis planten wordt vaak als een troef gezien: hij biedt schaduw, verkoeling en soms zelfs vruchten binnen handbereik. Maar volgens een onderzoek van Le Figaro en de mening van verschillende bouw- en tuinspecialisten, blijken bepaalde boomsoorten een groot destructief potentieel te hebben, even onopvallend als meedogenloos.

De verraderlijke risico’s van een slecht geplante boom

Men denkt vaak aan het risico dat een boom omvalt tijdens een storm. Maar veel vaker is het de geleidelijke groei van bepaalde soorten die de meeste schade aan gebouwen veroorzaakt. Beschadigde daken, verstopte dakgoten door bladeren, doorboorde of verstopte leidingen, scheuren in de vloerplaat of opgetilde funderingen: de lijst met mogelijke schadegevallen is lang.

"De wortels kunnen zich over tientallen meters uitstrekken, vooral wanneer de boom op zoek gaat naar water. Ze kunnen binnendringen in microscheurtjes in de leidingen en deze vernietigen", legt Philippe Collignon uit, tuinspecialist bij France Info. Een vaststelling die wordt bevestigd door de Belgische Federatie van Burgerlijke Bouwkunde, die erop wijst dat dergelijke schade duur is: het herstellen van door wortels beschadigde leidingen behoort tot de vaakst vastgestelde schadegevallen bij renovaties.

Welke minimale afstand moet je respecteren?

Er bestaat geen uniforme regelgeving, maar de voorzichtigheidsregel die unaniem wordt aanbevolen door professionals is de volgende: plant je boom op een afstand van minstens anderhalf keer zijn uiteindelijke hoogte. Een boom die op volwassen leeftijd 20 meter bereikt, moet dus minstens 30 meter van een gebouw geplant worden. De Koninklijke Unie van Architecten van België herinnert er ook aan dat de Waalse Huisvestingscode een minimale afstand van twee meter voorschrijft voor hoogstammige bomen, maar deze norm is vaak onvoldoende voor de meest krachtig groeiende soorten.

Wanneer de boom al aanwezig is, wordt aangeraden om regelmatig te snoeien om de groei onder controle te houden en indien nodig een wortelbarrière te plaatsen. Maar in sommige gevallen is vellen onvermijdelijk, en dat laat je best uitvoeren door een vakman om bodemverstoring en nieuwe structurele problemen te voorkomen.

Boomsoorten die je beter vermijdt in de buurt van je woning

Sommige soorten zijn bijzonder problematisch in een woonomgeving:

Populieren: Hun agressieve wortelstelsel strekt zich ver uit en kan zowel leidingen als wegen en trottoirs beschadigen.
Treurwilgen: Vooral gevreesd om hun actieve zoektocht naar water, vormen ze een gevaar voor afvoerleidingen en ondergrondse rioleringsnetten.
Platanen en esdoorns (acer pseudoplatanus): Hun dikke wortels kunnen terrassen opheffen of scheuren in funderingen veroorzaken.
Eiken: Hun sterk ontwikkelde wortelstelsel vormt een risico voor alle nabijgelegen structuren.
Vijgenboom: Zeer geliefd om zijn vruchten, maar ook een van de meest invasieve fruitbomen met een hoge waterbehoefte. Zet hem liever achteraan in de tuin of kweek hem in pot.

Deze vaststellingen worden ondersteund door het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB), dat in zijn preventieadvies benadrukt: "Bij twijfel is het altijd beter om bomen met een grote ontwikkelingscapaciteit ver van gebouwen te planten."

Welke alternatieven zijn aan te raden?

Om te genieten van bomen in de buurt zonder risico op schade, kiest u best voor soorten met een beperkt wortelstelsel, aangepast aan stedelijke omgevingen, zoals dwergfruitbomen, Japanse esdoorns of sierkersen. Het Koninklijk Bosbouwinstituut van België adviseert ook om voorkeur te geven aan bomen die gecertificeerd zijn voor aanplanting in straten of binnenplaatsen.

Voor kleine tuinen zorgen dwergvariëteiten of in pot gekweekte bomen voor schaduw en esthetiek zonder gevaar voor de infrastructuur.

Wat te doen als er al een boom staat?

Als er al een grote boom in de buurt van uw woning staat, raadpleeg dan een boomexpert. Een worteldiagnose laat toe het risico in te schatten. Het plaatsen van een wortelbarrière of gericht snoeien kan volstaan, maar in extreme gevallen blijft vellen de veiligste oplossing. Let wel: in België is voor het vellen van bepaalde bomen soms een gemeentelijke vergunning vereist, zeker voor beschermde of opmerkelijke bomen.