Energiepremies Wallonië: wat verandert er vanaf oktober 2026?

Wallonië bereidt zich voor op een ingrijpende hervorming van haar systeem van steun voor energetische renovatie, met de invoering van een nieuw globaal ondersteuningsregime dat op 1 oktober 2026 in werking treedt. Deze hervorming, die al maanden werd verwacht, kadert in een context van budgettaire bijsturingen en ambitieuze Europese doelstellingen. Ze belooft een vereenvoudiging, een grotere efficiëntie en een duurzamer ondersteuningssysteem voor eigenaars.

Context en noodzaak van een nieuw regime

Het huidige systeem van renovatiepremies in Wallonië heeft de afgelopen jaren sterk bijgedragen aan de stimulering van energiebesparende renovatiewerken, maar wel met een zorgwekkende budgettaire ontsporing als gevolg. De regering MR-Engagés startte begin 2025 al met een drastische overgangshervorming, waarbij de premies gemiddeld met 60% werden verlaagd en bepaalde steunmaatregelen werden afgeschaft, met name voor kleine werken zonder energieaudit. Deze beslissing moest een situatie zoals in Brussel vermijden, waar regionale premies tijdelijk moesten worden opgeschort wegens een tekort aan middelen.

Ondanks deze besparingen is het duidelijk dat premies alleen niet langer volstaan om de klimaatdoelstellingen van de Europese richtlijn EPB IV te behalen. Er is nu nood aan een meer globaal en coherent systeem.

De krachtlijnen van het nieuwe ondersteuningsregime

In opdracht van de Waalse minister van Energie en Wonen, Cécile Neven, hebben de Hoge Strategische Raad (HSR) en het Studiecentrum voor Duurzaam Wonen (CEHD) de basisprincipes uitgewerkt. Hun rapport stelt een aanpak voor die steunt op zes hoofdmechanismen, gebaseerd op drie essentiële criteria: de financiële draagkracht van de gezinnen, de status van de aanvragers en het type gebouw dat gerenoveerd moet worden.

Volgens de eerste elementen die door Le Soir werden onthuld, omvat het plan onder meer:

• Versterking van de Rénopack, de lening op afbetaling aan 0% voor renovaties, beter afgestemd op de terugbetalingscapaciteit van gezinnen en aangevuld met gerichte premies, vooral voor lage inkomens en energieverslindende gebouwen.
• Betere coördinatie en vereenvoudiging van de hulpmechanismen via een lokaal éénloketsysteem waar burgers alle info, financiële steun en begeleiding vinden, gaande van eenvoudige informatie tot volledige projectbegeleiding.
• Nieuwe fiscale stimulansen om het financiële hefboomeffect te versterken naast de klassieke premies.
• Wijziging van het EPB-certificaat met verplichte energie-audits voor en na de werken om de kwaliteit en de impact van de renovaties te waarborgen.
• Geleidelijke renovatieverplichtingen voor gebouwen bij verkoop, verhuur of herbewoning, een aanpak die al in Vlaanderen werd ingevoerd.
• Transversale ondersteuning via andere regionale beleidsdomeinen (stedenbouw, gezondheid, innovatie, opleiding) om structurele barrières voor renovatie weg te nemen.

Naar een leesbaarder, efficiënter en duurzamer beleid

Het doel is dubbel: enerzijds budgettaire ontsporingen vermijden zoals bij de huidige premies, en anderzijds een grotere impact realiseren op de energetische renovatie van Waalse woningen, in lijn met de Europese vereisten. Volgens Cécile Neven gaat het erom over te schakelen van een versnipperd en complex systeem naar een meer gerichte en gepersonaliseerde strategie, beter afgestemd op de behoeften van gezinnen en de kenmerken van gebouwen.

Het overgangsregime blijft gelden tot 30 september 2026, zodat de steun niet abrupt stopt. De hervorming is gebaseerd op een brede consultatie met de bouwsector en lokale actoren om de modaliteiten te verfijnen.

Deze hervorming wekt grote verwachtingen op bij zowel de sector als de burgers, die hopen op echte vereenvoudiging, kortere verwerkingstermijnen en beter toegankelijke en efficiëntere steun. De fusie van de diensten Wonen en Energie en verdere digitalisering van de procedures staan al gepland om de werking te verbeteren.

Kortom, Wallonië staat aan de vooravond van een grote hervorming die de spelregels voor de energetische renovatie van woningen hertekent, met een evenwicht tussen klimaatdoelstellingen, sociale rechtvaardigheid en financiële haalbaarheid.