Gas, stroom en prijzen: waarom winter 2025 een keerpunt kan worden

Terwijl de winter nadert, blijft er onzekerheid hangen over de energievoorziening van de Europese huishoudens. In België bevestigen de cijfers van de FOD Economie uit 2024 het probleem: bijna één op de vijf gezinnen had moeite om zich te verwarmen of te voorzien in basisbehoeften zoals elektriciteit en warm water. Deze gezinnen besteden gemiddeld 13,6% van hun inkomen aan energie – meer dan het dubbele van het nationale gemiddelde. Maar naast deze sociale druk lijkt de energiemarkt stilaan een periode van stabilisatie in te gaan na drie woelige jaren.

Aardgas keert terug naar stabiliteit

Sinds de schok van 2022 – gekenmerkt door recordprijzen en onzekerheid over de bevoorrading – hebben de Europese gasmarkten opnieuw een relatief evenwicht gevonden. “De prijzen schommelen al enkele maanden rond 32 euro per megawattuur,” verklaart professor Damien Ernst (Universiteit van Luik) in La Dernière Heure. Dat niveau ligt ver onder de pieken tijdens de energiecrisis en wijst op een zekere rust op de markt.
De Europese gasvoorraden zijn goed gevuld, al iets minder dan vorig jaar (oktober 2025: gemiddeld 95,1% tegenover 98% in 2024, volgens Eurostat). De EU heeft haar bevoorrading gediversifieerd en de afhankelijkheid van Russisch gas drastisch verminderd. Vandaag komt nog slechts 6% van het Europese gas via Russische pijpleidingen, hoofdzakelijk via TurkStream naar Hongarije en Slowakije.
Het geopolitieke risico blijft echter reëel. Recente aanvallen op Russische energie-infrastructuren wekken vrees voor verstoringen in de export van vloeibaar aardgas (LNG). Mocht die aanvoer stilvallen, dan kan een nieuwe prijspiek volgen. “Dat scenario is mogelijk, maar niet het meest waarschijnlijke,” nuanceert Ernst, die wijst op de veerkracht van de internationale markt.

Een rustiger toekomst vanaf 2026

Op middellange termijn ziet het er gunstiger uit. Vanaf 2026 komen meerdere nieuwe LNG-projecten in bedrijf – onder meer in de Verenigde Staten, Qatar, Nigeria en Mozambique. Deze bijkomende productiecapaciteit zal wereldwijd voor een overaanbod zorgen, wat de prijzen kan doen dalen.
Europa lijkt zo op weg naar een tijdperk van meer energiezekerheid, gedragen door een “Atlantisch bekken” in wording: de Amerika’s die Europa bevoorraden, terwijl Azië nauwer samenwerkt met Rusland en het Midden-Oosten. Deze structurele verschuiving markeert een duurzame stap naar meer energieonafhankelijkheid in Europa.

De Belgische zwakke plek: een verzadigd elektriciteitsnet

Toch mag deze rust op de gasmarkt niet verhullen dat België met een structureel probleem kampt: een overbelast elektriciteitsnet. Vooral in Wallonië ondervinden bedrijven steeds vaker moeilijkheden om voldoende aansluiting te krijgen. “Sommige zones zitten aan hun limiet. Een kmo die één of twee megawatt vraagt, krijgt die capaciteit niet,” waarschuwt Ernst.
De snelle groei van elektrische wagens, warmtepompen, industriële elektrificatie en datacenters doet de elektriciteitsvraag exploderen. Het gemiddeld huishoudelijk verbruik zou kunnen verviervoudigen: van 3,5 tot bijna 14 MWh in tien jaar tijd.
Netbeheerder Elia bevestigde in oktober 2025 dat verschillende uitbreidingsprojecten lopen, waaronder het plan HybrideGrid 2030, maar de uitvoering verloopt traag. Zonder snelle en massale investeringen dreigt België economisch afgeremd te worden, vooral in regio’s waar energievoorziening cruciaal is voor industriële groei.

Naar een evenwichtigere transitie

Ondanks aanhoudende kwetsbaarheden lijkt de Europese energiesituatie in de richting van stabiliteit te evolueren. De winter van 2025-2026 zal bepalend zijn: verloopt hij zonder grote incidenten, dan zou dat het einde kunnen betekenen van de energiecrisis die sinds 2021 aansleept.
Tussen voorzichtigheid en hoop bereidt Europa zich dus voor op een nieuw tijdperk – waarin energiezekerheid minder zal afhangen van prijzen, maar meer van het vermogen om netwerken te moderniseren en de overgang naar een zuiniger, slimmer verbruik te begeleiden.